raid 10 nasıl çalışır? Bir disk bozulunca neler olur?

Fayzali Sheralievich · Kurucu ve baş mühendisGüncelleme: 20 Kasım 20265 dk okuma
Kısa cevap raid 10 nasıl çalışır? Veriler önce aynalanmış disk çiftlerine yazılır, ardından bu çiftler arasında dağıtılır. Kurulum için en az dört disk gerekir ve kullanılabilir alan toplam kapasitenin yaklaşık yarısı kadardır.
raid 10 nasıl çalışır

Bu yazıda raid 10 nasıl çalışır sorusunun cevabını, bir disk bozulduğunda neler olabileceğini ve bu durumda nelerden kaçınmanız gerektiğini anlatıyoruz.

raid 10 nasıl çalışır: aynalama ve şerit

RAID 10, iki yapıyı birleştirerek çalışır. Önce iki disk aynı veriyi birebir tutan bir çift oluşturulur (RAID 1). Ardından birden fazla çift, veriyi aralarında parçalara bölecek şekilde bir araya getirilir (RAID 0). Sonuçta hem okuma ve yazma hızı artar hem de her veri parçası en az iki farklı diskte bulunur.

Okuma işlemlerinde sistem bir çiftin iki diskini de kullanabildiği için tek disklere göre performans belirgin şekilde yükselir. Yazma işlemleri ise her iki diske aynı anda yapılır; bu yüzden hız kazancı kadar yazma maliyeti de ortaya çıkar.

Kaç disk gerekir ve kapasite ne kadar olur

  • En az dört disk gerekir ve disk sayısı çift olmalıdır (4, 6, 8 gibi).
  • Her diskin bir ayna partneri bulunmalıdır.
  • Kullanılabilir alan toplam kapasitenin yaklaşık yarısıdır. Örneğin dört adet 1 TB diskten oluşan bir dizi yaklaşık 2 TB kullanılabilir alan sunar.

Mümkünse aynı model, aynı kapasite ve aynı üretim partisinden diskler seçilmelidir. Farklı disklerin hızları ve yaşları birbirinden çok farklıysa dizinin tutarlı çalışması zorlaşır ve bir arıza ihtimali artar. Disk eklerken de çift sayıda ilerlemek gerekir; tek bir disk ekleyerek dizi genişletilemez.

Bu nedenle kapasiteyi değil hızı ve korumayı öncelik yaptığınız kullanımlarda tercih edilir.

RAID veri kurtarmaÜcretsiz inceleme · donör dahil fiyat · kurtarılamazsa ücret yokHizmeti incele ›

Hangi durumlarda RAID 10 tercih edilir

  • Veritabanı sunucuları gibi yoğun ve rastgele okuma-yazma yapan sistemler.
  • Birden fazla sanal makinenin aynı anda çalıştığı ortamlar.
  • Büyük dosyalar üzerinde sürekli çalışan ekipler için hızlı erişim gereken depolama.

Bu tür kullanımlarda diskin bozulması sadece bir donanım sorunu değildir; iş sürekliliğini doğrudan etkiler. Ayna yapısı burada koruma sağlarken, kapasite bedelini kabul etmek gerekir. Önemli olan, ayna yapısının veriyi koruduğunu ama bu korumanın bedelinin kapasite olduğunu unutmamaktır.

Ayrıca RAID 10 bir yedek değildir. Bir dosyayı yanlışlıkla silmek ya da fidye yazılımı bulaşması, ayna diske de aynen yansır. Düzenli ve dizinin dışındaki bir yedek hâlâ gereklidir.

Bir disk bozulunca ne olur

Bozulan diskin kopyası aynı çiftte bulunduğu için dizi çalışmaya devam eder. Bu durumda sistem "degraded" yani bozulmuş modda çalışır. Yeni disk takıldığında sağlam disk verileri doğrudan kopyalar. Bu işlem eşlik hesabı gerektirmediği için RAID 5 yeniden oluşturmasına göre daha basit ilerler; ancak kopyalama sırasında kalan diskler yoğun yük altında kalır.

Bu dönemde en önemli kural, sağlam kalan diskleri yakından izlemektir. SMART uyarıları, sistem günlüklerindeki okuma hataları ve yavaşlayan erişimler, ikinci bir arızanın habercisi olabilir. Bu belirtiler görüldüğünde işlem yapmadan önce durum netleştirilmelidir.

Yeniden oluşturma bittiğinde yalnızca "tamamlandı" mesajına güvenmeyin. Dizinin tam korumaya döndüğünü ve tüm diskların sağlıklı göründüğünü ayrıca doğrulamak gerekir.

Bu aşama risklidir. Ayrıntı için RAID degraded: ne yapmalı? yazısına bakabilirsiniz.

Dizi neden tamamen çöker

RAID 10'da veri kaybı çoğunlukla üç senaryoda yaşanır:

  • Aynı ayna çiftindeki iki disk birlikte bozulduğunda.
  • Yeniden oluşturma sırasında kalan sağlam diskte okuma hataları çıktığında.
  • Kontrolcü hatası ya da yanlış yapılandırma nedeniyle dizi kendini tanımadığında.

Aynı yaştaki ve aynı ortamda çalışan diskler benzer sürede yıpranabilir. Bu yüzden bir disk bozulduğunda kalan partnerinin de yakın zamanda sorun çıkarması ihtimali göz ardı edilmemelidir. Dizi çöktüğünde veri, tek tek diskler yerine yapılandırma bilgisine bağlı hale gelir; bu bilgi bozulursa kurtarma işi çok daha zorlaşır. Bu nedenle bozulmuş bir diski değiştirmeden önce yapılandırma bilgilerini not almak iyi bir önlemdir.

Diski sökmeden önce hangisinin gerçekten bozuk olduğunu doğrulayın. Yanlış diski çıkarmak, sağlam kopyayı da devre dışı bırakabilir.

Arıza anında yapılmaması gerekenler

Sorunun büyümemesi için şu hatalardan kaçının:

  • Diski açıp içini kurcalamayın ve kendiniz değiştirmeye çalışmayın. Açma işlemi tozla ve nemle ciddi hasara yol açabilir.
  • Diski dondurmayın, ısıtmayın ya da darbe vermeyin. Bu yöntemler geçici bir çalışma sağlasa bile okunabilir veriyi geri dönülmez şekilde azaltabilir.
  • Sürekli yeniden başlatmayın; her açılış diskte ek hasar riski oluşturur.
  • CHKDSK çalıştırmayın, formatlamayın ve kontrolcüdeki yapılandırmayı sıfırlamayın. Bu adımlar metadata'yı yazar ve kurtarma şansını düşürür.
  • Yeniden oluşturmayı kontrolsüz şekilde başlatmayın.

Ses çıkaran diskler için harddisk tık tık ses yapıyorsa ne yapmalı yazısına göz atabilirsiniz.

Laboratuvarda kurtarma nasıl ilerler

Profesyonel bir kurtarma süreci genellikle şu adımlarla yürür:

  1. Her disk ayrı ayrı değerlendirilir ve sağlam kopyalar belirlenir.
  2. Orijinal diskler korunur, çalışma tamamen kopyalar üzerinden yapılır.
  3. Dizinin düzeni (disk sırası ve şerit boyutu) yeniden kurulup dosya sistemi okunur.

Size de gelmeden önce bazı bilgileri hazırlamanız işi hızlandırır: kullanılan kontrolcü ya da NAS markası, disklerin hangi yuva sırasında olduğu ve arızanın ne zaman başladığı. Diskleri bağlı olduğu yuvadan kendiniz sökmeden, durumu olduğu gibi bırakmanız önerilir.

Ön analiz tamamlandığında durumu ve olası sonucu size bildiririz. Onayınızdan sonra kurtarma başlar ve veriler güvenli bir ortama aktarılır. Kopya teslimden 3 gün sonra silinir, bu nedenle teslim aldığınız verileri hemen yedekleyin.

Laboratuvarımızda diskler temiz oda ortamında açılır ve PC-3000 ile işlenir. Dizi çökmesi için fiyatlar 13.500 TL + KDV'den başlar. Veri kurtarılamazsa ücret alınmaz.

Ücretsiz analiz için online başvuru yapın: . Form iki dakika sürer; etiket fotoğrafı eklerseniz bilgiler kendiliğinden dolar.

Sık sorulan sorular

RAID 10 için en az kaç disk gerekir?

En az dört disk gerekir ve disk sayısı çift olmalıdır. Bu sayı, her diskin bir ayna partneri olması gerektiği için belirlenir.

RAID 10'da bir disk bozulursa veriler kaybolur mu?

Hayır. Bozulan diskin kopyası çalışmaya devam eder; ancak yeni disk takılana kadar dizi korumasız kalır.

RAID 10 ile RAID 5 arasındaki fark nedir?

RAID 5 eşlik bilgisi kullanır ve kapasitesi daha yüksektir. RAID 10 ayna esaslıdır ve yeniden oluşturma daha basit ilerler. Ayrıntılar için RAID 5 veri kurtarma ve RAID 0 veri kurtarma yazılarına bakabilirsiniz.

Kontrolcüyü değiştirirsem veriler gider mi?

Her zaman değil, ama yeni kontrolcü eski yapılandırmayı tanımayabilir. Değiştirmeden önce uzmana danışmanız en güvenli yoldur.

Dizi bozulduğunda ne zaman uzmana başvurmalıyım?

Diskler ses çıkarıyorsa, sistem diskleri görmüyorsa ya da kontrolcü değişiminden sonra dizi kendini kuramıyorsa hemen başvurun. Erken başvuru ek hasar riskini azaltır.

Fayzali Sheralievich — MLS Veri Kurtarma kurucusu ve baş mühendisi YazarFayzali SheralievichKurucu ve baş mühendis · Türkiye'de 15 yılı aşkın veri kurtarma deneyimi: harddisk, SSD, RAID, NAS ve sunucu sistemleri. PC-3000, düşük seviye HEX analizi ve dosya sistemi yeniden yapılandırma (NTFS, FAT ve diğerleri) uzmanı; veri kurtarma eğitimi ve danışmanlığı da veriyor. · LinkedIn
İlgili sayfalar Tüm rehberler ›

Verilerinize ulaşamıyor musunuz?

Analiz ücretsiz. Verileriniz kurtarılamazsa ücret yok.

Ücretsiz analiz başlat